Visie Montessori Tiel
De Montessori Tiel heeft een visie ontwikkeld en beschreven aan de hand van de volgende vier deelgebieden:
Visie op leren: hoe werkt leren?
Visie op leren organiseren: hoe kunnen we dit leren organiseren?
Visie op professionaliteit: wat verwachten we van een professional?
Visie op veranderen en verankeren: hoe kunnen we de organisatie hierin veranderen?
“Help mij het zelf te doen”, met deze woorden van Maria Montessori geven wij op de volgende manier inhoud aan eigentijds Montessorionderwijs:
Visie op leren
Wij onderschrijven de visie van Maria Montessori (1953) en Willingham (2021) dat elk kind van nature actief, leergierig en nieuwsgierig is. De professionals observeren en hebben kennis van de ontwikkelingsgebieden waarin de kinderen zich bevinden. Montessori (1953) spreekt over een gevoelige periode waarin een kind meer openstaat om nieuwe kennis op te doen en vaardigheden aan te leren. Ons pedagogisch en didactisch handelen stemmen wij daarop af.
Gedurende de gevoelige periode is het brein volgens Crone (2009) flexibel en worden cellen en structuren gereorganiseerd. Leren tijdens een gevoelige periode zorgt voor een meest optimale en duurzame ontwikkeling (Montessori, 1953). De professional prikkelt het brein om de ontwikkeling te stimuleren (Jolles, 2012). Dit doen we door vanuit een voorbereide omgeving kennis aan vaardigheden te koppelen. Deze kennis wordt vergroot door verbindingen die worden gelegd in het brein waardoor er veranderingen in het langetermijngeheugen ontstaan (Sweller, 2011). Wij doen dit door de voorkennis te activeren, regelmatig in te oefenen en herhalen van de stof, zo veel mogelijk of waar nodig met behulp van concreet (Montessori)materiaal.
Naast het overbrengen van kennis is het inzicht krijgen van, en invloed uitoefenen op het eigen leren een belangrijk onderdeel van ons onderwijs. Op deze manier wordt het eigenaarschap van de kinderen bevorderd. Als professional hebben wij hoge verwachtingen van onze leerlingen (Davies, 2022). We geven de leerlingen vertrouwen en uitdaging om te kunnen leren. Ook als leren niet "leuk” is, en je iets moet doen wat je daarvoor nog niet beheerste. Het opdoen van succeservaringen als het wel lukt geeft de motivatie om door te zetten en met plezier te leren.
Visie op leren organiseren
De omgeving is bepalend voor de ontwikkeling van een kind . Deze stemmen wij af op de specifieke behoeften van kinderen in een bepaalde ontwikkelingsfase. Binnen deze ontwikkelingsfasen maken we gebruik van observaties, summatieve toetsing en formatief handelen en een doorgaande leerlijn met vastgestelde leerdoelen. Wij hanteren als professional bewezen leerstrategieën. Na het overbrengen van kennis leren de leerlingen, zowel op pedagogisch als didactisch gebied, van zichzelf, van en met elkaar. Binnen alle vakgebieden kennen onze lessen een gestructureerde opbouw volgens het expliciete directe instructiemodel (EDI) en de 10 instructieprincipes van Rosenshine . De professional ondersteunt hiermee op effectieve wijze de leerlingen in hun leerproces. Bij de aangeboden lessen en (Montessori)materialen stellen we één doel centraal, activeren we voorkennis, voegen we kennis toe en herhalen we de stof. Hiermee voorkomen we cognitieve overbelasting van het werkgeheugen . In alle gevallen is de herhaling een middel tot vervolmaking, tot ontwikkeling . Bij de verwerking van de stof volgen wij het leerproces van de leerling. We checken of de stof goed begrepen wordt, leren ze de juiste dingen en checken we het begrip. Binnen ons Montessorionderwijs maken de kinderen hiervoor een bewijswerkje.
Om kwalitatief goed onderwijs te geven zorgen we voor een goed en veilig pedagogisch klimaat. We zorgen voor een stabiele basis met duidelijke regels en afspraken in de school. Rust, structuur en zorg voor je omgeving zijn hierbij belangrijk. Vanuit ons pedagogisch klimaat leggen wij de basis voor het aanleren van kennis en vaardigheden van onze leerlingen, waarbij ook de diversiteit van de materialen bijdragen aan een ononderbroken ontwikkeling. Leerlingen leren zelfstandig eigen keuzes te maken en dragen ook de verantwoordelijkheid voor die keuzes. Daarnaast heeft kosmisch onderwijs een grote plaats in ons curriculum. Wij, als professionals, helpen de leerlingen en geven aan hen vertrouwen om uit te groeien tot kritisch denkende, medeverantwoordelijke wereldburgers. Vanuit verwondering geven wij de leerlingen het inzicht dat de feiten en verschijnselen waar ze mee te maken hebben, nooit als losse fragmenten bestaan, maar als delen van een groter geheel .
Visie op professionaliteit
De Montessori Tiel is een professionele leergemeenschap (PLG), waarin we werken vanuit onze visie op leren en waarbij het meesterschap van de leerkracht en het leren van de leerlingen centraal staan. We streven hoge ambities na, bij zowel de kinderen als onszelf. We leren met en van elkaar in leerteams en maken gebruik van Lesson Study (Dudley, 2015). We blijven op de hoogte van de nieuwste inzichten, professionaliseren ons als vakman en realiseren kwalitatief goed onderwijs. Binnen onze PLG staat continu verbeteren, schoolontwikkeling en zelfontwikkeling centraal. We vergroten onze theoretische kennis, verdiepen ons in actuele onderwijsontwikkelingen en maken gebruik van evidence based bronnen, stimuleren elkaars ontwikkeling en maken gebruik van de kennis en kwaliteiten binnen het team (DuFour & Fullan, 2015).
Als professionals hebben we een integere en positieve grondhouding. Daarbij zijn we kritisch op ons eigen handelen, passen zelfreflectie toe. Vanuit onze professionele relatie geven en ontvangen wij feedback (Schut & Galenkamp, 2021). We stellen onszelf flexibel op in het belang van de school en het team. We vertrouwen op ieders goede intenties, staan open voor hulp en zorgen voor elkaars welbevinden. We zijn ons bewust dat we rolmodel zijn voor onze leerlingen en elkaar: ‘practice what you preach, zeg wat je doet en doe wat je zegt’.
Vanuit onze maatschappelijke betrokkenheid dragen wij onze onderwijskundige kennis over aan toekomstige collega’s, verantwoorden wij ons regelmatig aan onze stakeholders (ouders, bestuur) en zien we de samenwerking met ouders en externen als een belangrijke schakel in het groeiproces van de leerling. Hiervoor zijn wederzijds vertrouwen, betrokkenheid en openheid essentieel.
Visie op veranderen en verankeren
Als school zijn wij continu bezig met ontwikkelen, verbeteren en vernieuwen van ons Montessori onderwijs. Leerkrachten zijn eigenaar van hun eigen ontwikkeling en van de onderwijsinhoudelijke ontwikkelingen binnen de school (Ashman, 2021). Door scholing en het volgen van de onderwijsontwikkelingen houden we onze visie actueel (Vrakking & Cozijnsen, 2021). We stellen ons hierbij steeds de vraag: 'Doen we de dingen goed, zoals wij ze doen?'. We laten ons informeren door wetenschappelijk onderzoek en we onderzoeken nieuwe inzichten. We gaan niet met alle trends mee en maken bewuste keuzes wat we wel en niet verbeteren, veranderen of vernieuwen.
We geven dit alles vorm in een leerteam waar we structureel en systematisch werken, aan de verbetering en professionalisering van ons onderwijs. Er wordt hierbij gewerkt met data, onderzoek, observaties van instructie en lespraktijk én Lesson Study. We evalueren of de ingezette verandering en/of verbetering effect heeft op de leerlingen (Vrakking & Cozijnsen, 2021). Dit evalueren doen we structureel en systematisch. Hierbij maken we gebruik van onze 5D-analyse en de PDCA-cyclus.
In onze onderwijsplannen en kwaliteitskaarten beschrijven wij hoe wij ons onderwijs vormgeven. Deze plannen en kaarten worden minimaal 1x per jaar geëvalueerd. Hiermee borgen wij onze onderwijskwaliteit en kijken we of we nog steeds de dingen doen zoals we ze hebben afgesproken. Zo nodig worden deze kaarten en plannen aangepast.